Strona g艂贸wnaLaureaci edytorskich konkurs贸w Pi贸ro Fredry i Dobre Strony 2022
Aktualno艣ci ze 艣wiata ksi膮偶ki

Laureaci edytorskich konkurs贸w Pi贸ro Fredry i Dobre Strony 2022

Domowroty

W latach 70. 鈥 zatem nie tak dawno, a o dziwo jest to teoria raczej nieznana poza akademickimi 艣rodowiskami 鈥 Roland Barthes napisa艂 rzecz dosy膰 kontrowersyjn膮 z typowo naukowego punku widzenia. M贸wi臋 tu o ksi膮偶ce zatytu艂owanej 鈥淧rzyjemno艣膰 tekstu鈥, kt贸ra skupia si臋 鈥 no w艂a艣nie 鈥 na przyjemno艣ci wynikaj膮cej z obcowania z ksi膮偶k膮. Relacja zaczyna si臋 przecie偶 od spojrzenia, p贸藕niej nast臋puje podanie r臋ki i dopiero wtedy zaczyna si臋 rozmowa. Z literatur膮 jest dok艂adnie tak samo, a cz臋sto zapominamy o tym, 偶e przed czytaniem (i obok niego) ma w og贸le miejsce co艣 jeszcze.

Z drugiej strony, kto nigdy cho膰 raz nie pomy艣la艂 o tym, 偶e jaka艣 ksi膮偶ka tak 艂adnie wygl膮da na p贸艂ce? Albo kogo nie zdziwi艂a nigdy 艣lisko艣膰, g艂adko艣膰 albo twardo艣膰 kartek? Kto nie zaci膮艂 si臋 nigdy przy po艣piesznym przewracaniu stron, by odczyta膰 do ko艅ca zwie艅czenie walki albo poca艂unku? Kto nigdy nie zap艂aka艂 nad ksi膮偶k膮, rozmazuj膮c delikatnie litery w tym kluczowym s艂贸wku? Kto z nas nie wstrzyma艂 nigdy oddechu, nie u艣miechn膮艂 si臋, nie wzdrygn膮艂, nie uni贸s艂 brwi w wyrazie zaskoczenia, rado艣ci lub strachu obcuj膮c z ulubionym tekstem?

To wszystko sk艂ada si臋 na rozkosz czytania 鈥 to wszystko elementy generuj膮ce ostateczn膮 tre艣膰 dzie艂a. Poznaj膮c w ksi臋garniach nowe tytu艂y nie wchodzimy jeszcze w dialog z autorem tekstu, ale spogl膮damy uwa偶nie na grafik贸w i podajemy r臋ce edytorom. Ci rzadko wspominani, a mo偶e nawet nale偶a艂oby powiedzie膰: niedocenieni wsp贸艂autorzy ksi膮偶ek zas艂uguj膮 na swoj膮 w艂asn膮 przestrze艅 w 艣wiecie literackim. To oni abstrakcj臋 i nieuchwytno艣膰 my艣li pisarzy czyni膮 tworem namacalnym. Zbieraj膮 rozsypane w metafizyce idee i poprzez czcionk臋, format, papier i grafik臋 po艣rednicz膮 w odbiorze dzie艂a. Wyobra偶enie czyni膮 przedmiotem. Zapraszam wi臋c do poznania laureat贸w nagr贸d Dobre Strony 2022 i Pi贸ro Fredry 2022 鈥 nagr贸d, kt贸re przypominaj膮 o tych zapomnianych cudotw贸rcach.

“Dwa s艂owa” 鈥 nagroda Dobre Strony 2022

Dwa s艂owa

Ksi膮偶ka 鈥淒wa s艂owa鈥 Anny Taraskiej (z opracowaniem graficznym i ilustracjami Dominiki Czerniak-Chojnackiej, Wydawnictwo Dwie Siostry) to historia Boga i Cz艂owieka. Nie ma tam jednak 偶adnej materii ludzkiej ani tej niepoj臋tej bosko艣ci, kt贸re pierwsze nasuwaj膮 si臋 na my艣l. S膮 natomiast s艂owa – te tytu艂owe dwa s艂owa, z kt贸rych pierwszym jest 鈥淏贸g鈥, a drugim 鈥淐z艂owiek鈥. Zatem nieurzeczywistnieni i w pe艂ni poj臋ciowi B贸g i Cz艂owiek spotykaj膮 si臋 przypadkiem podczas spaceru w艣r贸d s艂ownikowych stron. S艂ownik jest stary i zakurzony, a jego kartki po偶贸艂k艂y. Jednak to nie przeszkadza Cz艂owiekowi i Bogu w odbyciu s艂ownej podr贸偶y.

Tym, co najbardziej mnie tu jednak interesuje, jest warstwa graficzna ksi膮偶ki. Jury konkursu doceni艂o “poemat w dw贸ch kolorach, kt贸re wystarczaj膮 za ca艂膮 gam臋 oraz udane wykorzystanie recyklingu typograficznego”. Za pi臋kne rysunki, kt贸re wsp贸lnie z tekstem opowiadaj膮 t臋 histori臋 odpowiedzialna jest Dominika Czerniak-Chojnacka. Wspomniane przez konkursow膮 komisj臋 “dwa kolory” to czer艅 i 偶贸艂膰, za pomoc膮 kt贸rych ilustratorka podkre艣li艂a subtelno艣膰 historii, obecny w niej minimalizm, ale te偶 pomog艂a czytelnikowi uzmys艂owi膰 sobie 艣wiat przedstawiony w ksi膮偶ce, gdy偶 te czarne postacie mieszkaj膮ce w 偶贸艂tych domach naprawd臋 przywodz膮 na my艣l czarny tusz drukarski i po偶贸艂k艂e od kurzu s艂ownikowe kartki.

“Domowroty. W艂odzimierz Puchalski” zwyci臋zc膮 Pi贸ra Fredry 2022

“Domowroty. W艂odzimierz Puchalski” to praca zbiorowa, wydana przez Mi臋dzynarodowe Centrum Kultury. Album jest portretem tytu艂owego W艂odzimierza Puchalskiego 鈥 polskiego przyrodnika, fotografa i edukatora. “Domowroty” to fotograficzno-biograficzna opowie艣膰 o jego dorobku i o nim samym. W uzasadnieniu przyznania nagrody Pi贸ro Fredry 2022 komisja wskaza艂a na:

聽 umiej臋tne wykorzystanie klasyki projektowej w albumie fotograficznym, znakomicie przygotowane fotografie archiwalne oraz u偶ycie kolor贸w ze zrozumieniem i wra偶liwo艣ci膮.

Ksi膮偶ka dzieli si臋 na cztery dzia艂y 鈥 Selfie, Lwowska szko艂a fotografii, Zwierz臋ta i Domowroty. W ka偶dym z rozdzia艂贸w zamieszczone zosta艂y odpowiednie zbiory: autoportrety i portrety Puchalskiego, zdj臋cia z wystawy we Lwowskim Muzeum Przemys艂owym (wystawa ta przynios艂a Puchalskiemu popularno艣膰 i zawodowe uznanie), uj臋cia ukochanych przez przyrodnika ptak贸w i wreszcie zdj臋cia dokumentuj膮ce badania nad homingiem.

Co艣 dla tych, kt贸rzy lubi膮 ksi膮偶ki z obrazkami

By膰 mo偶e zabrzmi to kontrowersyjnie, tutaj 鈥 na portalu po艣wi臋conym literaturze 鈥 ale wiem, 偶e s膮 w艣r贸d nas ci, kt贸rzy nie艣mia艂o przewracaj膮 kolejne kartki ksi膮偶ki licz膮c na znalezienie zdj臋cia lub ilustracji, kt贸ra wspomo偶e odbiorcze wra偶enia. Nie ma w tym nic z艂ego ani nawet dziwnego (obcowanie z ksi膮偶k膮, to obcowanie z ca艂膮 jej przedmiotowo艣ci膮, nie tylko z sam膮 ide膮 my艣li autora). Zach臋cam wi臋c do uwa偶nej lektury tych zwyci臋skich czcionek, ok艂adek i grafik, kt贸re znajduj膮 si臋 tutaj:

Maria

鈥淯 mnie jest blisko z serca do papieru鈥 - napisa艂a Agnieszka Osiecka, a ja, jako jej wierna i oddana fanka, powtarzam te s艂owa za ni膮. Jestem mi艂o艣niczk膮 s艂贸w i wszelkiego rodzaju konstelacji, kt贸re mog膮 z nich powsta膰. Studiuj膮c filmoznawstwo przekona艂am si臋, 偶e nie tylko sama sztuka jest czym艣 fascynuj膮cym, ale r贸wnie偶 - je艣li nie bardziej 鈥 nauka o niej. Spo艣r贸d wszelkiego typu literatury najbardziej fascynuje mnie jej teoria, a zaraz potem filozofia i poezja. Maj膮c trzyna艣cie lat zapisa艂am w swoim pami臋tniku: 鈥渨iem jedno, jestem uzale偶niona od pisania鈥. Nic w tej kwestii si臋 nie zmieni艂o. Wci膮偶 notuj臋 wszystko, co zauwa偶臋, pod膮偶aj膮c zgodnie za s艂owami Terry鈥檈go Pratchetta, kt贸ry stwierdzi艂, 偶e najlepsze pomys艂y kradnie si臋 rzeczywisto艣ci, kt贸ra na og贸艂 prze艣ciga fantazj臋. Jestem marzycielk膮 i z natury chodz臋 z g艂ow膮 w chmurach, wi臋c cz臋sto zak艂adam 偶yciow膮 prozaiczno艣膰 na swoje barki, 偶eby jej ci臋偶ar pom贸g艂 mi wr贸ci膰 na ziemi臋. Z regu艂y jestem uwa偶ana za osob臋 towarzysk膮, ale ma艂o kto dostrzega, 偶e najswobodniej czuj臋 si臋 w obecno艣ci Davida Bowiego, Jamesa Barrie i Salvadora Dali. Gdy ludzie pytaj膮 mnie o sztuk臋, odpowiadam 鈥 to moja dobra przyjaci贸艂ka. W ko艅cu nie raz uratowa艂a mi 偶ycie...

Maria

鈥淯 mnie jest blisko z serca do papieru鈥 - napisa艂a Agnieszka Osiecka, a ja, jako jej wierna i oddana fanka, powtarzam te s艂owa za ni膮. Jestem mi艂o艣niczk膮 s艂贸w i wszelkiego rodzaju konstelacji, kt贸re mog膮 z nich powsta膰. Studiuj膮c filmoznawstwo przekona艂am si臋, 偶e nie tylko sama sztuka jest czym艣 fascynuj膮cym, ale r贸wnie偶 - je艣li nie bardziej 鈥 nauka o niej. Spo艣r贸d wszelkiego typu literatury najbardziej fascynuje mnie jej teoria, a zaraz potem filozofia i poezja. Maj膮c trzyna艣cie lat zapisa艂am w swoim pami臋tniku: 鈥渨iem jedno, jestem uzale偶niona od pisania鈥. Nic w tej kwestii si臋 nie zmieni艂o. Wci膮偶 notuj臋 wszystko, co zauwa偶臋, pod膮偶aj膮c zgodnie za s艂owami Terry鈥檈go Pratchetta, kt贸ry stwierdzi艂, 偶e najlepsze pomys艂y kradnie si臋 rzeczywisto艣ci, kt贸ra na og贸艂 prze艣ciga fantazj臋. Jestem marzycielk膮 i z natury chodz臋 z g艂ow膮 w chmurach, wi臋c cz臋sto zak艂adam 偶yciow膮 prozaiczno艣膰 na swoje barki, 偶eby jej ci臋偶ar pom贸g艂 mi wr贸ci膰 na ziemi臋. Z regu艂y jestem uwa偶ana za osob臋 towarzysk膮, ale ma艂o kto dostrzega, 偶e najswobodniej czuj臋 si臋 w obecno艣ci Davida Bowiego, Jamesa Barrie i Salvadora Dali. Gdy ludzie pytaj膮 mnie o sztuk臋, odpowiadam 鈥 to moja dobra przyjaci贸艂ka. W ko艅cu nie raz uratowa艂a mi 偶ycie...

Skomentuj

Kliknij tutaj, by skomentowa膰